Related Post Number

Ads

[ NEW Gk ] Rajasthan Gk - History of Rajasthan Districts

рдЬрдпрдкुрд░ рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕

рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рд╕ाрдоाрди्рдп рдЬ्рдЮाрди рд╣िंрджी рдоें

рдЬрдпрдкुрд░ рдХा рдкूрд░्рд╡ рдиाрдо рдЬрдпрдирдЧрд░ рдеा рднाрд░рдд рдХे рдкेрд░िрд╕, рджूрд╕рд░ा рд╡ृंрджाрд╡рди рд╡ рдЧुрд▓ाрдмीрдирдЧрд░ рдХे рдиाрдо рд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдЬрдпрдкुрд░ рдирдЧрд░ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд╕рд╡ाрдИ рдЬрдпрд╕िंрд╣ рдж्рд╡िрддीрдп рдХे рдж्рд╡ाрд░ा 18 рдирд╡ंрдмрд░ 1727 рдоें рдк्рд░рдЦ्рдпाрдд рдмंрдЧाрд▓ी рд╡ाрд╕्рддुрд╢िрд▓्рдкी рд╡िрдж्рдпाрдзрд░ рднрдЯ्рдЯाрдЪाрд░्рдп рдХे рдиिрд░्рджेрд╢рди рдоें рдХрд░рд╡ाрдпा рдЧрдпा। рдЬрдпрдкुрд░ рдирд░ेрд╢ рд░ाрдорд╕िंрд╣ рдж्рд╡िрддीрдп (1835-80) рдиें рдЬрдпрдкुрд░ рдХी рд╕рднी рдЗрдоाрд░рддों рдкрд░ 1863 рдоें рдк्рд░िंрд╕ рдЕрд▓рдмрд░्рдЯ рдХे рдЬрдпрдкुрд░ рдЖрдЧрдорди рдкрд░ рдЧुрд▓ाрдмी рд░ंрдЧ рдХрд░рд╡ाрдпा। рддрднी рд╕े рдЬрдпрдкुрд░ рдЧुрд▓ाрдмीрдирдЧрд░ рдХрд╣рд▓ाрдиी рд▓рдЧा। рдмिрд╢рдк рд╣ैрдмрд░ рдиे рдЗрд╕ рдирдЧрд░ рдХे рдмाрд░े рдоें рдХрд╣ा рдеा рдХि рдирдЧрд░ рдХा рдкрд░рдХोрдЯा рдоाрд╕्рдХो рдХे рдХ्рд░ेрдорд▓िрди рдирдЧрд░ рдХे рд╕рдоाрди рд╣ै।

рдЬрдпрдкुрд░ рдХे рджрд░्рд╢рдиीрдп рд╕्рдерд▓

рдЧрд▓рддा, рдЬрдпрдкुрд░ -

"рдЬрдпрдкुрд░ рдХे рдмрдиाрд░рд╕" рдХे рдиाрдо рд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдк्рд░ाрдЪीрди рдкрд╡िрдд्рд░ рдХुрдг्рдб рд╣ै। рдпрд╣ां рдЧाрд▓рдм рдЛрд╖ि рдХा рдЖрд╢्рд░рдо рдеा। рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें Monkey Valley рдХे рдиाрдо рд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै। рдЧрд▓рддा рдХो "рдЙрдд्рддрд░ рддोрддाрдж्рд░ि" рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।  рд╕ंрдд рдХृрд╖्рдгрджाрд╕ рдкрдпрд╣ाрд░ी рдиे рдпрд╣ां рд░ाрдоाрдиंрджी рд╕ंрдк्рд░рджाрдп рдХी рдкीрда рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХी।

рд╢ाрдХंрднрд░ी рдоाрддा рдХा рдоंрджिрд░ -

 рд╕ांрднрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдоंрджिрд░ рд╣ै рд╢ाрдХंрднрд░ी рдоाрддा рдЪौрд╣ाрдиों рдХी рдХुрд▓рджेрд╡ी рд╣ै

рдЬीрдг рдоाрддा рдХी рдбूंрдЧрд░ी, рдЪाрдХрд╕ू

рдпрд╣ां рдкрд░ рд╢ीрддрд▓ा рдоाрддा рдХा рдоंрджिрд░ рд╣ै। рд╢ीрддрд▓ा рдоाрддा рдХा рдкрд░ंрдкрд░ाрдЧрдд рдкुрдЬाрд░ी рдХुрдо्рд╣ाрд░ рд╣ोрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдоंрджिрд░ рдЬрдпрдкुрд░ рдХे рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд╢्рд░ी рдоाрдзोрд╕िंрд╣ рдЬी рдиे рдмрдирд╡ाрдпा рдеा

рд╢्рд░ी рдЧोрд╡िंрдж рджेрд╡ рдоंрджिрд░ -

рдЧौрдб़ीрдп рд╕ंрдк्рд░рджाрдп рдХे рдЗрд╕ рдоंрджिрд░ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╕рди 1735 рдоें рд╕рд╡ाрдИ рдЬрдпрд╕िंрд╣ рдж्рд╡ाрд░ा рдХрд░рд╡ाрдпा рдЧрдпा рддрдеा рдпрд╣ां рд╡ृंрджाрд╡рди рд╕े рд▓ाрдИ рдЧोрд╡िंрдж рджेрд╡рдЬी рдХी рдк्рд░рддिрдоा рдк्рд░рддिрд╕्рдеाрдкिрдд рдХी рдЧрдИ। рд╕िрдЯी рдкैрд▓ेрд╕ рдХे рдкीрдЫे рдмрдиे рдЬрдпрдиिрд╡ाрд╕ рдмрдЧीрдЪे рдХे рдордз्рдп рд╕्рдеिрдд рд╣ै

рдЬрдЧрдд рд╢िрд░ोрдордгि рдоंрджिрд░, рдЖрдоेрд░ -

 рдЗрд╕ рдоंрджिрд░ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд░ाрдЬा рдоाрдирд╕िंрд╣ рдк्рд░рдердо рдХी рд░ाрдиी рдХрдирдХाрд╡рддी рдиे рдЕрдкрдиे рдкुрдд्рд░ рдЬрдЧрдд рд╕िंрд╣ (рдЬो рд╕ंрд╡рдд् 1656 рдоें ( рд╕рди् 1599) рдЕрд╕рдордп рдоृрдд्рдпु рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдП рдеे) рдХी рдпाрдж рдоें рдХрд░рд╡ाрдпा рдеा

рдЖрдоेрд░ рдХी рд╢िрд▓ाрдоाрддा рдХा рдоंрджिрд░ -

рдЖрдоेрд░ рдХे рд░ाрдЬрдк्рд░рд╕ाрдж рдХे рдЬрд▓ेрдм рдЪौрдХ рдХे рджрдХ्рд╖िрдг-рдкрд╢्рдЪिрдо рдХोрдиे рдоें рд╢िрд▓ा рджेрд╡ी рдХा рджुрдЧ्рдз рдзрд╡рд▓ рдоंрджिрд░ рд╣ै рд╢िрд▓ा рдоाрддा рдХрдЫрд╡ाрд╣ा рд░ाрдЬ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рдЖрд░ाрдз्рдп рджेрд╡ी рд╣ै рдЗрд╕ рдоूрд░्рддि рдХो рдЬрдпрдкुрд░ рдХे рдорд╣ाрд░ाрдЬा рдоाрдирд╕िंрд╣ рдк्рд░рдердо 1604 рдИ. рд╕े рдмंрдЧाрд▓ рдоें рд▓ाрдП рдеे рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рдмрдиे рдоंрджिрд░ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╕рд╡ाрдИ рдоाрдирд╕िंрд╣ рдж्рд╡िрддीрдп (1922-1949) рдиे рдХрд░рд╡ाрдпा рдеा

рдкрджрдордк्рд░рднु рдоंрджिрд░, рдкрджрдордкुрд░ा-рдмाрдб़ा -

рдЬрдпрдкुрд░ рдирдЧрд░ рд╕े 35 рдХिрдоी рджूрд░ рдЧ्рд░ाрдо рдкрджрдордкुрд░ा рдоें рдЗрд╕ рд╡िрд╢ाрд▓  рджिрдЧंрдмрд░ рдЬैрди рдоंрджिрд░ рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рд╕рди 1945 рдоें рдХी рдЧрдИ рдеी।

рдоुрд╡ाрдп рдоाрддा рдХा рдоंрджिрд░ -

рдЬрдпрдкुрд░ рдХे рдиिрдХрдЯ рдЬрдоुрд╡ाрд░ाрдордЧрдв़ рдоें рд╕्рдеिрдд рдЗрд╕ рдоंрджिрд░ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрдЫрд╡ाрд╣ा рд╡ंрд╢ рдХे рд╕ंрд╕्рдеाрдкрдХ рджूрд▓рд╣рд░ाрдп рдиे рдХрд░рд╡ाрдпा рдеा рдЬрдоुрд╡ाрдп рдоाрддा рдХрдЫрд╡ाрд╣ो рдХी рдХुрд▓ рджेрд╡ी рд╣ैं

рд╣рд╡ाрдорд╣рд▓ -

рдЧुрд▓ाрдмी рдирдЧрд░ рдХे рдк्рд░рддीрдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡िрдЦ्рдпाрдд рд╣ुрдП рд╣рд╡ाрдорд╣рд▓ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╕рди 1799 рдоें рд╕рд╡ाрдИрдк्рд░рддाрдк рд╕िंрд╣ рдиे рдХрд░рд╡ाрдпा рдеा рдЗрд╕рдХे рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд▓ाрд▓рдЪंрдж рдЙрд╕्рддा рдеे рдЗрд╕рдоें 5_рдоंрдЬिрд▓ें рд╡ 152 рдЦिрдб़рдХिрдпां рд╣ैं рдЗрд╕рдХी 5 рдоंрдЬिрд▓ों рдХे рдиाрдо рд╢рд░рдж рдоंрджिрд░, рд░рддрди рдоंрджिрд░, рд╡िрдЪिрдд्рд░ рдоंрджिрд░, рдк्рд░рдХाрд╢ рдоंрджिрд░ рдФрд░ рд╣рд╡ाрдоंрджिрд░ рд╣ै

рдЬрд▓рдорд╣рд▓ -

 рдЬрдпрдкुрд░-рдЖрдоेрд░ рдоाрд░्рдЧ рдкрд░ рдоाрдирд╕ाрдЧрд░ рдЭीрд▓ рдоें рд╕्рдеिрдд рдЬрд▓ рдорд╣рд▓ рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдХा рд╢्рд░ेрдп рд╕рд╡ाрдИ рдЬрдпрд╕िंрд╣ рдХो рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рд╕рд╡ाрдИ рдЬрдпрд╕िंрд╣ рдиे рдЬрдпрдкुрд░ рдХी рдЬрд▓ाрдкूрд░्рддि рд╣ेрддु рдЧрд░्рднाрд╡рддी рдирджी рдкрд░ рдмांрдз рдмрдиाрдХрд░ рдоाрдирд╕ाрдЧрд░ рддाрд▓ाрдм рдмрдирд╡ाрдпा

рд╕िрдЯी рдкैрд▓ेрд╕ (рдЪंрдж्рд░рдорд╣рд▓) -

рдпрд╣ рдЬрдпрдкुрд░ рд░ाрдЬрдкрд░िрд╡ाрд░ рдХा рдиिрд╡ाрд╕ рд╕्рдеाрди рдеा рджीрд╡ाрдиे-рдЖрдо рдорд╣ाрд░ाрдЬा рдХा рдиिрдЬी рдкुрд╕्рддрдХाрд▓рдп (рдкोрдеीрдЦाрдиा) рдПрд╡ं рд╢рд╕्рдд्рд░ाрдЧाрд░ (рд╕िрд▓рд╣рдЦाрдиा) рд╣ै рдкूрд░्рд╡ рдХे рдоुрдЦ्рдп рдж्рд╡ाрд░ рдХो рд╕िрд░рд╣ рдб्рдпोрдвी рдХрд╣рддे рд╣ैं 7 рдоंрдЬिрд▓े рдЗрд╕ рдорд╣рд▓ рдХा рдк्рд░рдердо рддрд▓ рд╕ुрдЦрдиिрд╡ाрд╕ рдорд╣рд▓ рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै рдЪंрдж्рд░ рдорд╣рд▓ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╕рд╡ाрдИ рдЬрдпрд╕िंрд╣ рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрдж्рдпाрдзрд░ рднрдЯ्рдЯाрдЪाрд░्рдп рдХे рдиिрд░्рджेрд╢рди рдоें рдХрд░рд╡ाрдпा рдЧрдпा рдеा

рдЬрдп рдиिрд╡ाрд╕ рдЙрдж्рдпाрди -

рдЪंрдж्рд░ рдорд╣рд▓ рдХे рд╕ाрдордиे рд╕्рдеिрдд рдЙрдж्рдпाрди рдЬिрд╕े рд░ाрдЬा рдЬрдпрд╕िंрд╣ рдиे рдмрдиाрдпा рдеा рдЙрдж्рдпाрди  рдХे рдЙрдд्рддрд░ рдоें рддाрд▓ рдХрдЯोрд░ा рд╣ै рдЗрд╕ рдЙрдж्рдпाрди рдХे рдаीрдХ рдордз्рдп рдоें рдЧोрд╡िंрдж рджेрд╡ рдЬी рдХा рдоंрджिрд░ рдмрдиा рд╣ुрдЖ рд╣ै

рд╕рд╡ाрдИ рдоाрдирд╕िंрд╣ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп -

рдЗрд╕ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рд╕рди 1959 рдоें рдкूрд░्рд╡  рдирд░ेрд╢ рдоाрдирд╕िंрд╣ рдж्рд╡िрддीрдп рдиे рдХी рдеी

рдорд╣ाрдХрд╡ि рдмिрд╣ाрд░ी рдХा рдк्рд░рд╕ाрдж, рдЖрдоेрд░ -

рдмिрд╣ाрд░ी, рддुрд▓рд╕ी рдХे рд╕рдордХाрд▓ीрди рдХрд╡ि рдХेрд╢рд╡ рдХे рдкुрдд्рд░ рдеे рдпे рдЖрдоेрд░ рдирд░ेрд╢ рдоिрд░्рдЬा рд░ाрдЬा рдЬрдпрд╕िंрд╣ рдХे рджрд░рдмाрд░ी рдХрд╡ि рдеे рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЖрдоेрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рдЗрд╕ी рдк्рд░рд╕ाрдж рдоें рд░рд╣рдХрд░ рдмिрд╣ाрд░ी рд╕рддрд╕рдИ рдХी рд░рдЪрдиा рдХी

рд╕ाрдоोрдж рдорд╣рд▓ -

рдпрд╣ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдорд╣рд▓ рд░ाрдЬा рдмिрд╣ाрд░ीрджाрд╕ рдиे рдмрдирд╡ाрдпा рдеा

рдЬंрддрд░-рдоंрддрд░ -

 рд╕ंрдд 1734 рдоें рд╕рд╡ाрдИ рдЬрдпрд╕िंрд╣ рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рдоिрдд рдпрд╣ рд╡ेрдзрд╢ाрд▓ा рдЙрдирдХी 5 рд╡ेрдзрд╢ाрд▓ाрдУ рдоें рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рд╣ै рдЕрди्рдп  рд╡ेрдзрд╢ाрд▓ाрдПँ рджिрд▓्рд▓ी, рдЙрдЬ्рдЬैрди, рд╡ाрд░ाрдгрд╕ी, рд╡ рдордеुрд░ा рдоें рд╣ै рдпрд╣ां рдХा рд░ाрдордпंрдд्рд░ (рдКंрдЪाрдИ рдоाрдкрдиे рд╣ेрддु) рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै

рдЕрд▓्рдмрд░्рдЯ рд╣ॉрд▓ (рдо्рдпूрдЬिрдпрдо) -

рд╕рди 1876 рдоैं рдк्рд░िंрд╕ рдЕрд▓्рдмрд░्рдЯ рдж्рд╡ाрд░ा рд╢िрд▓ाрди्рдпाрд╕ рдПрд╡ рд╕рд░ рд╕्рд╡िрди्рдЯрди рдЬैрдХрдм рдж्рд╡ाрд░ा рд░ूрдкांрдХिрдд рдпрд╣ рдЗрдоाрд░рдд рднाрд░рддीрдп рд╡ рдлाрд░рд╕ी рд╢ैрд▓ी рдХा рдоिрд╢्рд░рдг рд╣ै рдпрд╣ рд╕рд╡ाрдИ рд░ाрдорд╕िंрд╣ рдж्рд╡िрддीрдп рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрдХाрд▓ рд░ाрд╣рдд рдХाрд░्рдпों рдХी рддрд╣рдд рдк्рд░ाрд░ंрдн рдХिрдпा рдЧрдпा рддрдеा рдорд╣ाрд░ाрдЬा рдоाрдзो рд╕िंрд╣ рдХे рдХाрд▓ рдоें 1857 рдоें рд╕рд░ рдПрдбрд╡рд░्рдб рдм्рд░ेрдб рдлोрд░्рдб рдиे рдЙрдж्рдШाрдЯрди рдХिрдпा

рд░ाрдордмाрдЧ -

 рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╢ाрд╣ी рдЙрдж्рдпाрдиों рдХी рд╢्рд░ंрдЦрд▓ा рдоें рд░ाрдордмाрдЧ рд╕िрд░рдоौрд░ рд╣ै рд╡рд╕्рддुрддः рдпрд╣ рдХेрд╕рд░ рдмрдб़ाрд░рдг рдмाрдЧ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै рдЬो рд╕рди् 1836 рдоें рдмрдирд╡ाрдпा рдЧрдпा рдеा рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд░ाрдорд╕िंрд╣ рдж्рд╡ाрд░ा рдЗрд╕े рд╢ाрд╣ी рдоेрд╣рдоाрдиों, рдЕрддिрдеि рд░ाрдЬाрдУं рдХे рдард╣рд░рдиे рддрдеा рдмाрдж рдоें рд╕्рд╡рдпं рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд╡ाрд╕ рдХрд░рдиे рдХे рдХाрд░рдг рдЙрдирдХे рдиाрдо рдкрд░ рд╣ी рд░ाрдордмाрдЧ рдХрд╣рд▓ाрдиे рд▓рдЧा

рдоांрдЬी рдХा рдмाрдЧ -

рдпрд╣ рдЙрдж्рдпाрди рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд╕рд╡ाрдИ рдЬрдпрд╕िंрд╣ рдиें 1729 рдоें рдЕрдкрдиी рдк्рд░िрдп рд╕िрд╕ोрджिрдпा рд░ाрдиी рдХे рд▓िрдП рдмрдирд╡ाрдпा рдеा

 рдиाрдЯाрдгी рдХा рдмाрдЧ -

 рдЖрдоेрд░ рд░ोрдб рдкрд░ рдЬрдпрдкुрд░ рд░िрдпाрд╕рдд рдХे рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд╣рд░рдЧोрд╡िंрдж рдиाрдЯाрдгी рдж्рд╡ाрд░ा рдпрд╣ рдмाрдЧ рдорд╣ाрд░ाрдЬा рдИрд╢्рд╡рд░ рд╕िंрд╣ рдХे рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдХे рджौрд░ाрди рд╕рди 1745 рдоें рдмрдирд╡ाрдпा рдЧрдпा рдеा рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рдпрд╣ рдЙрдж्рдпाрди рдЬрдпрдорд╣рд▓ рдкैрд▓ेрд╕ рд╣ोрдЯрд▓ рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै

 рд╡िрд╢्рд╡ рд╡ृрдХ्рд╖ рдЙрдж्рдпाрди -

рдЬрдпрдкुрд░ рдХी рджрдХ्рд╖िрдг-рдкूрд░्рд╡ рджिрд╢ा рдоें рдЭाрд▓ाрдиा рдбूंрдЧрд░ी рдкрд░्рд╡рддीрдп рдЕंрдЪрд▓ рдоें рдЗрд╕ рдЙрдж्рдпाрди рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рд╡िрд╢्рд╡ рд╡ाрдиिрдХी рджिрд╡рд╕ рдХे рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ 21 рдоाрд░्рдЪ 1986 рдХो рдХी рдЧрдИ рдеी

рдЕрд╢ोрдХ рд╡िрд╣ाрд░ -

 рд░ाрдЬрдзाрдиी рдЬрдпрдкुрд░ рдХे рд╣ृрджрдпрд╕्рдерд▓ рд╢ाрд╕рди рд╕рдЪिрд╡ाрд▓рдп рдХे рдкीрдЫे рдЗрд╕ рдЙрдж्рдпाрди рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рд╡рди рд╡िрднाрдЧ рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рди 1985 рдоें рдХी рдЧрдИ рдЗрд╕ рдЙрдж्рдпाрди рдоें рдорд░्рдЧ рд╡рди рднी рд╣ै

рдЧेрдЯोрд░ рдХी рдЫрддрд░िрдпाँ -

рдЬрдпрдкुрд░ рдХे рд╢ाрд╕рдХों рдХा рд╢ाрд╣ी рд╢्рдорд╢ाрди рдШाрдЯ рдХेрд╡рд▓ 5 рд╡рд░्рд╖ рдоें рдХी рд╢рдХ्рддि рдпा рдирд╣ीं рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд╕рд╡ाрдИ рдЬрдпрд╕िंрд╣ рдж्рд╡िрддीрдп рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдорд╣ाрд░ाрдЬा рдоाрдзрд╡ рд╕िंрд╣ рддрдХ рдХे рд░ाрдЬाрдУं рдФрд░ рдЙрдирдХे рдкुрдд्рд░ рдЖрджि рдХी рд╕्рдоृрддि рдоें рдпрд╣ рдЫрддрд░िрдпां рдкंрдЪाрдпрддрди рд╢ैрд▓ी рдоें рдмрдиी

рд╕рд╡ाрдИ рдИрд╢्рд╡рд░ рд╕िंрд╣ рдХी рдЫрддрд░ी -

 рдЬрдпрдкुрд░ рдХे рд╕िрдЯी рдкैрд▓ेрд╕ рдкрд░िрд╕рд░ рдоें рдЬрдп рдиिрд╡ाрд╕ рдЙрдж्рдпाрди рдХे рдПрдХ рдХोрдиे рдоें рдпрд╣ рдЫрддрд░ी рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдЬो рд╕рд╡ाрдИ рдоाрдзो рд╕िंрд╣ рдиे рдмрдирд╡ाрдИ

рд░ाрдЬा рдоाрдирд╕िंрд╣ рдк्рд░рдердо рдХी рдЫрддрд░ी -

 рдпрд╣ рдЖрдоेрд░ рд╕े рд▓рдЧрднрдЧ 2 рдХिрдоी рдХी рджूрд░ी рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै

 рдХрдирдХ рд╡ृंрджाрд╡рди рдоंрджिрд░ -

 рдЬрд▓ рдорд╣рд▓ рдХे рдиिрдХрдЯ рд╕्рдеिрдд рдоंрджिрд░ рдЬिрд╕рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╕рд╡ाрдИ рдЬрдпрд╕िंрд╣ рдж्рд╡ाрд░ा рдХрд░рд╡ाрдпा рдЧрдпा рдеा

рдИрд╕рд░рд▓ाрдЯ (рд╕рд░рдЧाрд╕ूрд▓ी) -

рдЬрдпрдкुрд░ рдоें рдд्рд░िрдкोрд▓िрдпा рдЧेрдЯ рдХे рдиिрдХрдЯ рд╕्рдеिрддि рд╕ाрдд рдЦंрдбों рдХी рдЗрдоाрд░рдд рдХो рдорд╣ाрд░ाрдЬा рдИрд╢्рд╡рд░ी рд╕िंрд╣ рд░ाрдЬрдорд╣рд▓ (рдЯोंрдХ) рдпुрдж्рдз рдоें рд╡िрдЬрдпी рд╣ोрдиे рдкрд░ 1749 рдоें рдмрдирд╡ाрдпा

рд╡िрд░ाрдЯ рдирдЧрд░ -

 рдЬрдпрдкुрд░ рдЕрд▓рд╡рд░ рдоाрд░्рдЧ рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рдк्рд░ाрдЪीрди рд╕्рдерд▓ рдЬрд╣ां рдмौрдж्рдз рдоंрджिрд░ рдХे рдЕрд╡рд╢ेрд╖ рдоिрд▓े рд╣ैं рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рдкांрдбрд╡ों рдиे рдпрд╣ां рдЕрдкрдиे рдЕрдЬ्рдЮाрддрд╡ाрд╕ рдХा 1 рд╡рд░्рд╖ рд╡्рдпрддीрдд рдХिрдпा рдеा рдпрд╣ां рднीрдо рдХी рдбूंрдЧрд░ी рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдпрд╣ां рдЕрд╢ोрдХ рдХे рд╢िрд▓ाрд▓ेрдЦ рднी рдоिрд▓े рд╣ैं рд╡िрд░ाрдЯрдирдЧрд░ рдоें рдЕрдХрдмрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдмрдирд╡ाрдИ рдЧрдИ рдЯрдХрд╕ाрд▓, рдоुрдЧрд▓ рдЧाрд░्рдбрди рдПрд╡ं рдЬрд╣ांрдЧीрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдмрдиाрдИ рдЧрдИ рд╕्рдоाрд░рдХ рд╣ै

рд╕ाрд▓्рдЯ рдо्рдпूрдЬिрдпрдо -

 рд╕ांрднрд░ рдЭीрд▓ рдХे рдХिрдиाрд░े рдмрдиा рдо्рдпूрдЬिрдпрдо

рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдЙрдж्рдпाрди -

рдЬрдпрдкुрд░ рдоें 12 рджिрд╕ंрдмрд░ 1994 рдХो рд╕्рдеाрдкिрдд

рд╕рд▓ीрдо рдоंрдЬिрд▓ -

 рдЬрдпрдкुрд░ рдоें рдЬोрд╣рд░ी рдмाрдЬाрд░ рдХे рдкाрд╕ рд╣рд▓्рджिрдпों рдХा рд░ाрд╕्рддा рдоें рд╕्рдеिрдд рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдЗрдоाрд░рдд рдЬрд╣ां рд╡िрд╢्рд╡ рдорд╣рдд्рд╡ рдХी рдкैрдЧंрдмрд░ рд╕ाрд╣рдм рдХी рдЗрд╕्рд▓ाрдоी рдзрд░ोрд╣рд░ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ै

рдоुрдмाрд░рдХ рдорд╣рд▓ -

 рдЬрдпрдкुрд░ рд░ाрдЬрдк्рд░ाрд╕ाрдж рдкрд░िрд╕рд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рдЗрд╕ рдорд╣рд▓ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд╕рд╡ाрдИ рдоाрдзो рд╕िंрд╣ рдж्рд╡िрддीрдп рдиे рдХрд░рд╡ाрдпा рдеा рдЗрдоाрд░рдд рдХे рдоेрд╣рдоाрдиों рдХो рдард╣рд░ाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рди рдЙрди्рдиीрд╕ рд╕ौ рдоें рдиिрд░्рдоिрдд рдЗрд╕ рдорд╣рд▓ рдоें рдоुрдЧрд▓, рдпूрд░ोрдкिрдпों рд░ाрдЬрдкूрдд рд╕्рдеाрдкрдд्рдп рдХрд▓ा рдХा рдЕрдж्рднुрдд рд╕рдорди्рд╡рдп рд╣ै

рдоुрдЧрд▓ рдЧेрдЯ -

 рдпрд╣ рдЬрдпрдкुрд░ рдЬिрд▓े рдХे рд╡िрд░ाрдЯ рдирдЧрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рднрд╡्рдп рд╕्рдоाрд░рдХ рд╣ै

рдЖрдиंрджрдкोрд▓ (рд╣рд╡ाрдорд╣рд▓) -

рдЧुрд▓ाрдмी рдирдЧрд░ी рдЬрдпрдкुрд░ рдХी рдкрд╣рдЪाрди рд╣рд╡ा рдорд╣рд▓ рдоें рд╕्рдеिрдд рд░ाрдЬрдХीрдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рдХा рдЖंрддрд░िрдХ рдк्рд░рд╡ेрд╢рдж्рд╡ाрд░ рдЖрдиंрдж рдкोрд▓ рд╣ै

рдЖрдоेрд░ рджुрд░्рдЧ (рдЧिрд░ीрджुрд░्рдЧ) -

рд░ाрдЬा рдоाрдирд╕िंрд╣ рдк्рд░рдердо рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рди् 1592 рдИ. рдоें рдиिрд░्рдоिрдд рдпрд╣ рджुрд░्рдЧ рд╣िंрджू рдоुрд╕्рд▓िрдо рд╢ैрд▓ी рдХा рд╕рдорди्рд╡िрдд рд░ूрдк рд╣ै рд░ंрдЧ рдмिрд░ंрдЧे рдХांрдЪ рдХी рднрд╡्рдп рдХрд▓ाрдХृрддि рд╢ीрд╢рдорд╣рд▓, рд╕ुрдЦ рдоंрджिрд░, рдЬрдЧрдд рд╢िрд░ोрдордгि рдоंрджिрд░, рдоाрд╡рдаा рдЬрд▓ाрд╢рдп, рджिрд▓ाрд░ाрдо рдХा рдмाрдЧ, рдХेрд╕рд░ рдХ्рдпाрд░ी рджрд░्рд╢рдиीрдп рдмाрджрд╢ाрд╣ рдФрд░ंрдЧрдЬेрдм рдиे рдЖрдоेрд░ рдХा рдиाрдо 1707 рдИ. рдоें рдоोрдоीрдиाрдмाрдж рд░рдЦा


рдЬрдпрдЧрдв़ рджुрд░्рдЧ (рдЧिрд░ीрджुрд░्рдЧ) рдЕрди्рдп рдиाрдо: рдЪिрд▓्рд╣ рдХा рдЯोрд▓ा -

рд░ाрдЬा рдоाрдирд╕िंрд╣ рдк्рд░рдердо рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рди् 1600 рдИ. рдоें рдиिрд░्рдоिрдд рдЗрд╕ рджुрд░्рдЧ рдХा рдиाрдо рдоिрд░्рдЬा рд░ाрдЬा рдЬрдпрд╕िंрд╣ рдХे рдиाрдо рдкрд░ рдЬрдпрдЧрдв़ рд░рдЦा рдЧрдпा рдпрд╣ां рд▓рдШु рджुрд░्рдЧ рд╡िрдЬрдпрдЧрдв़ी рд╣ैं рдЬрд╣ां рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд╕рд╡ाрдИ рдЬрдпрд╕िंрд╣ рдиे рдЕрдкрдиे рдЫोрдЯे рднाрдИ рд╡िрдЬрдпрд╕िंрд╣ (рдЪिрдоाрдЬी) рдХो рдХैрдж рдоें рд░рдЦा рдеा рдпрд╣ां рдордз्рдпрдХाрд▓ीрди рд╢рд╕्рдд्рд░ाрд╕्рдд्рд░ो рдХा рд╡िрд╢ाрд▓ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рд╡ рддोрдк рдвाрд▓рдиे рдХा рдХाрд░рдЦाрдиा рд╣ै рдХрдЫрд╡ाрд╣ा рд░ाрдЬाрдУं рдХा рд░ाрдЬрдХोрд╖ рднी рдпрд╣ाँ рд░рдЦा рдЬाрддा рдеा рдПрд╢िрдпा рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рддोрдк рдЬрдпрдмाрдг рдЬो рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд╕рд╡ाрдИ рдЬрдпрд╕िंрд╣ рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рдоिрдд рдХрд░рд╡ाрдИ рдЧрдИ рдеी рдпрд╣ां рд╣ैं рд╕ुрдордЯ рдиिрд╡ाрд╕, рдЦिрд▓рдмрддी рдиिрд╡ाрд╕ рд╡ рд╡िрд▓ाрд╕ рдоंрджिрд░ рдЬрдпрдЧрдв़ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдорд╣рд▓ рд╣ै

рдиाрд╣рд░рдЧрдв़ (рд╕ुрджрд░्рд╢рдирдЧрдв़) (рдЧिрд░ी рджुрд░्рдЧ) -

рдпрд╣ां рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд╕рд╡ाрдИ рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рдоाрдзोрд╕िंрдЧрдпेрдИ. рдоें рдорд░ाрдаों рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдиिрд░्рдоिрдд рдХрд░рд╡ाрдпा рдЧрдпा рдЬрдпрдкुрд░ рдХे рдоुрдХुрдЯ рдХे рд╕рдоाрди рдЗрд╕ рдХिрд▓े рдоें рдорд╣ाрд░ाрдЬा рдоाрдзोрд╕िंрд╣ рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрдкрдиी 9 рдкाрд╕рд╡ाрдиों рд╣ेрддु рдмрдиाрдпे рдЧрдпे рдПрдХ рдЬैрд╕े рдиौ рдорд╣рд▓ рд╣ै

рдЪौंрдоुँрд╣ाрдЧрдв़ (рдЪौрдоूँ) -

рдаाрдХुрд░ рдХрд░्рдгी рд╕िंрд╣ рдж्рд╡ाрд░ा 1595-91 рдИ. рдХे рдордз्рдп рдиिрд░्рдоिрдд рдЗрд╕े рдзाрд░ाрдзाрд░рдЧрдв़ рдПрд╡ं рд░рдШुрдиाрдердЧрдв़ рднी рдХрд╣рддे рд╣ैं рдоाрдзो рд╕िंрд╣ рдиे рдпрд╣ां рд╣рд╡ा рдоंрджिрд░ рдиाрдо рд╕े рдЕрддिрдеि рдЧ्рд░рд╣ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░ाрдпा

 рдирд░ाрдпрдгा (рдЬрдпрдкुрд░) -

рдиाрд░ाрдпрдгрди рдоें рдЧौрд░ीрд╢ंрдХрд░ рддाрд▓ाрдм рдХी рдиिрдХрдЯ  рднोрдЬрд░ाрдЬ рдХे рдмाрдЧ рдоें рдЦंрдЧाрд░ोрдд рд╢ाрд╕рдХो рдХी рднрд╡्рдп рдЫрддрд░िрдпां рд╣ैं

рдкрди्рдиा рдоीрдгा рдХी рдмाрд╡рдб़ी рдЖрдоेрд░ -

рдЖрдоेрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рдЗрд╕ рдмाрд╡рдб़ी рдХा рдиिрд░्рдоाрдг 17 рд╡ी рд╢рддाрдм्рджी рдоें рдоिрд░्рдЬा рд░ाрдЬा рдЬрдп рд╕िंрд╣ рдХे рдХाрд▓ рдоें рдХрд░рд╡ाрдпा рдЧрдпा

рдоाрдзोрд░ाрдЬрдкुрд░ा рдХा рдХिрд▓ा (рд╕्рдерд▓ рджुрд░्рдЧ) -

рдЬрдпрдкुрд░ рдХे рдорд╣ाрд░ाрдЬा рдоाрдзрд╡ рд╕िंрд╣ рдк्рд░рдердо рдиें рдорд░ाрдаों рдкрд░ рд╡िрдЬрдп рдХे рдЙрдкрд░ांрдд рдиिрд░्рдоिрдд рдХрд░ाрдпा рдЗрд╕ рдХिрд▓े рдХे рд╕ाрде рдЯोंрдХ рдХे рдирд╡ाрдм рдЕрдоीрд░ рдЦाрди рдХि рдмैрдЧрдоों рдХो рдмंрдзрдХ рдмрдиाрдиे рд╡ाрд▓े рд▓рджाрдгा рдХे рднрд░рдд рд╕िंрд╣ рдирд░ूрдХा рдХी рд╡ीрд░рддा рдХी рд░ोрдоांрдЪрдХ рджाрд╕्рддाрди рдЬुрдб़ी рд╣ुрдИ рд╣ै рдпрд╣ рдХिрд▓ा рдЬрдпрдкुрд░ рдХी рдлाрдЧी рддрд╣рд╕ीрд▓ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै

 рдЕрди्рдп рд╕्рдерд▓ -

рджेрд╡рдпाрдиी рдХुंрдб-рд╕ांрднрд░, рднाрд░рдорд▓ рдХी рдЫрддрд░िрдпां-рдЬрдпрдкुрд░, рд░рдШुрдиाрде рдоंрджिрд░-рдЬрдорд╡ाрд░ाрдордЧрдв़, рдорд╣ाрд░ाрдиी рдХी рдЫрддрд░ी-рдЬрдпрдкुрд░

рдмीрдХाрдиेрд░ рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕


  • рд░ाрд╡ рдмिрдХा (1465-1504) рдЬोрдзрдкुрд░ рдХे рд╕ंрд╕्рдеाрдкрдХ рд░ाрд╡ рдЬोрдзा рдХे рдкुрдд्рд░ рд░ाрд╡ рдмिрдХा рдиे рдЕрдкрдиे рдкिрддा рд╕े рдЕрд▓рдЧ рд╣ोрдХрд░ рдЕрдкрдиे рд╡िрд╢्рд╡рд╕्рдд рд╕рд░рджाрд░ों рдХे рд╕ाрде рдирдпे рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рд╣ेрддु рдЬांрдЧрд▓ рдк्рд░рджेрд╢ рдХी рдУрд░ рдк्рд░рд╕्рдеाрди рдХрд░ рджीрдпा рдФрд░ рдХрд░рдгी рджेрд╡ी рдХे рд╡рд░рджाрди рд╕े рдЕрдиेрдХ рдЫोрдЯे-рдмрдб़े рд╕्рдеाрдиों рдХो рдЬीрддрдХрд░ рдЬांрдЧрд▓ рдк्рд░рджेрд╢ рдоें рд╕рди 1465  рдоें рд░ाрдаौрдб़ рд░ाрдЬрд╡ंрд╢ рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХी рдЙрди्рд╣ोंрдиे 1488 рдИрд╕्рд╡ी рдоें рдмीрдХाрдиेрд░ рдирдЧрд░ рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХрд░ рдЙрд╕े рдЕрдкрдиी рд░ाрдЬрдзाрдиी рдмрдиाрдпा рдЕрдкрдиे рд░ाрдЬ्рдп рдХो рджूрд░-рджूрд░ рддрдХ рд╡िрд╕्рддृрдд рдХрд░ рд░ाрд╡ рдмिрдХा 1504 рдоें рд╕्рд╡рд░्рдЧрд╡ाрд╕ी рд╣ुрдП।



  •  рд░ाрд╡ рд▓ूрдгрдХрд░рдг (1504-1526) рдИрд╕рд╡ी рдЕрдкрдиे рдмрдб़े рдн्рд░ाрддा рд░ाрд╡ рдирд░ा рдХी рдоृрдд्рдпु рдХे рдмाрдж рд╕ाрд╣рд╕ी рдпोрдж्рдзा рд░ाрд╡ рд▓ूрдгрдХрд░рдг  рдмीрдХाрдиेрд░ рдХी рдЧрдж्рджी рдкрд░ рдмैрдаे



  • рд░ाрд╡ рдЬेрддрд╕ी (1526-1542 рдИ. ) -рдЕрдкрдиे рдкिрддा рдХी рдоृрдд्рдпु рдХे рдмाрдж рд░ाрд╡ рдЬैрдд рд╕िंрд╣ рдиे рдмीрдХाрдиेрд░ рдХी рдмाрдЧрдбोрд░ рд╕ंрднाрд▓ी। рдЗрдирдХे рд╕рдордп рдоें рдмाрдмрд░ рдХे рдкुрдд्рд░ рд╡ рд▓ाрд╣ौрд░ рдХे рд╢ाрд╕рдХ рдХाрдорд░ाрди рдиे рд╕ुрджृрдв़ рдХिрд▓े рднрдЯрдиेрд░ рдХो рд╕рди 1534 рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕ рдЖрдХ्рд░рдордг рдХрд░ рдЕрдкрдиे рдЕрдзिрдХाрд░ рдоें рдХрд░ рд▓िрдпा । рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдХाрдорд░ाрди рдиे рдмीрдХाрдиेрд░ рдкрд░ рдЖрдХ्рд░рдордг рдХिрдпा рддрдеा рдПрдХ рдмाрд░ рддो рдЙрд╕ рдкрд░ рдХрдм्рдЬा рдХрд░ рд▓िрдпा рдкрд░ंрддु рд░ाрд╡ рдЬैрддрд╕ी рдиे 26 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 1534 рдХो рдПрдХ рдордЬрдмूрдд рд╕ेрдиा рдПрдХрдд्рд░िрдд рдХрд░ рдХाрдорд░ाрди рдкрд░ рдЖрдХ्рд░рдордг рдХрд░ рджिрдпा ।рдЕрдк्рд░рдд्рдпाрд╢िрдд рдЖрдХ्рд░рдордг рд╕े рдоुрдЧрд▓ рд╕ेрдиा рдмीрдХाрдиेрд░ рдЫोрдб़ рдХрд░ рднाрдЧ рдЦрдб़ी рд╣ुрдИ рдФрд░ рд░ाрд╡ рдЬैрддрд╕ी рдХी рд╡िрдЬрдп рд╣ुрдИ।


 рд╣рдоें рдЗрд╕ рдпुрдж्рдз рдХा рд╡िрд╕्рддृрдд рд╡рд░्рдгрди рд╡िрдаू рд╕ुрдЬा рдХृрдд "рд░ाрд╡ рдЬेрддрд╕ी рд░ो рдЫंрдж" рдЧ्рд░ंрде рдоें рдоिрд▓рддा рд╣ै। рд╕рди 1544 рдиे рд╢ेрд░рд╢ाрд╣ рд╕ूрд░ी рдиे рдоाрд▓рджेрд╡ рдХो рдЧिрд░ी рд╕ुрдоेрд▓ рдХे рдпुрдж्рдз рдоें рд╣рд░ा рджिрдпा,  рдЗрд╕рдоें рд░ाрд╡ рдЬैрддрд╕ी рдХे рдкुрдд्рд░ рдХрд▓्рдпाрдгрдорд▓ рдиे рд╢ेрд░рд╢ाрд╣ рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рдХी рдеी। рд╢ेрд░рд╢ाрд╣ рдиे рдмीрдХाрдиेрд░ рдХा рд░ाрдЬ्рдп рд░ाрд╡ рдХрд▓्рдпाрдгрдорд▓ рдХो рджे рджिрдпा।


  • рд░ाрд╡ рдХрд▓्рдпाрдгрдорд▓ (1544-1574) рдИ. рд░ाрд╡ рдоाрд▓рджेрд╡ рдХी рдкрд░ाрдЬрдп рдХे рдмाрдж рд╕рди् 1544 рдоें рд░ाрд╡ рдХрд▓्рдпाрдгрдорд▓ рдмीрдХाрдиेрд░ рдХा рд╢ाрд╕рдХ рдмрдиे। рд╡े рдмीрдХाрдиेрд░ рдХे рдкрд╣рд▓े рд╢ाрд╕рдХ рдеे рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рд╕рди 1570 рдИрд╕्рд╡ी рдХो рдЕрдХрдмрд░ рдХे рдиाрдЧौрд░ рджрд░рдмाрд░ рдоें рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ोрдХрд░ рдЙрд╕рдХी рдЕрдзीрдирддा рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХी рдПрд╡ं рдоुрдЧрд▓ों рд╕े рд╡ैрд╡ाрд╣िрдХ рд╕ंрдмंрдз рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдП рддрдеा рдЕрдкрдиे рдЫोрдЯे рдкुрдд्рд░ рдкृрде्рд╡ीрд░ाрдЬ, рдЬो рдЙрдЪ्рдЪ рдХोрдЯि рдХा рдХрд╡ि рдПंрд╡ рд╡िрд╖्рдгु рднрдХ्рдд рдеा рдХो рдЕрдХрдмрд░ рдХी рд╕ेрд╡ा рдоें рдЫोрдб़ рджिрдпा। рдЕрдХрдмрд░ рдХे рдирд╡рд░рдд्рдиों рдоें рд╕े рдПрдХ рдеा। рдЗрд╕ी рдкृрде्рд╡ीрд░ाрдЬ рдиे 'рдмेрд▓ी рдХिрд╕рди рд░ुрдХ्рдордгी рд░ी' рдиाрдордХ рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдХाрд╡्рдп рдЧ्рд░ंрде рдХी рд░рдЪрдиा рдХी рдеी। рдЕрдХрдмрд░ рдиे рдиाрдЧौрд░ рджрд░рдмाрд░ рдХे рдмाрдж рд╕рди् 1572 рдИ. рдоें рд░ाрд╡ рдХрд▓्рдпाрдгрдорд▓ рдХे рдкुрдд्рд░ рд░ाрдпрд╕िंрд╣ рдХो рдЬोрдзрдкुрд░ рдХी рджेрдЦрд░ेрдЦ рдХे рд▓िрдП рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░ рджिрдпा। рд╕рди 1574 рдоें рд░ाрд╡ рдХрд▓्рдпाрдгрдорд▓ рдХी рдоृрдд्рдпु рд╣ुрдИ।
SHARE

Author

Hi, Its me Hafeez. A webdesigner, blogspot developer and UI/UX Designer. I am a certified Themeforest top Author and Front-End Developer. I'am business speaker, marketer, Blogger and Javascript Programmer.

  • Image
  • Image
  • Image
  • Image
  • Image
    Blogger Comment
    Facebook Comment

0 рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ:

рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें